مکانیسم ماشه

اله مراد سیف /

مکانیسم ماشه یا *Snapback Mechanism *یکی از بندهای کلیدی در توافق هسته‌ای برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل است که به طرف‌های توافق اجازه می‌دهد در صورت نقض جدی تعهدات برجامی توسط ایران، تحریم‌های بین‌المللی به‌طور خودکار و بدون نیاز به رأی‌گیری مجدد بازگردند.
✳️ نحوه عملکرد مکانیسم ماشه
• اگر یکی از اعضای توافق (مثلاً فرانسه، بریتانیا یا آلمان) ادعا کند که ایران به تعهداتش پایبند نبوده، می‌تواند موضوع را به شورای امنیت ارجاع دهد.
ک شورای امنیت ۳۰ روز فرصت دارد تا قطعنامه‌ای برای ادامه تعلیق تحریم‌ها تصویب کند.
• اگر چنین قطعنامه‌ای تصویب نشود (که با وتوی یک عضو دائم مثل آمریکا قابل جلوگیری است)، همه تحریم‌های سازمان ملل به‌طور خودکار بازمی‌گردند.
⚠️ ویژگی مهم
• این سازوکار غیرقابل وتو است؛ یعنی حتی مخالفت روسیه یا چین نمی‌تواند مانع بازگشت تحریم‌ها شود۳٫
📌 پیامدهای احتمالی فعال‌سازی
در صورت فعال شدن مکانیسم ماشه:
د تحریم‌های تسلیحاتی، موشکی، مالی، بانکی و انرژی علیه ایران بازمی‌گردند.
ر نهادها و افراد ایرانی دوباره در فهرست تحریم‌های سازمان ملل قرار می‌گیرند.
• فشار اقتصادی و سیاسی بر ایران به‌شدت افزایش می‌یابد.

توجه کنید که می توانست حداقل به این صورت باشد که اگر شورای امنیت ۳۰ روز پس از اعلام نقض توافقنامه توسط ایران قطعنامه ای برضد ایران تصویب نکند اعتراض صورت گرفته بی اثر باشد . در این صورت حق وتوی روسیه و چین می توانست مانع تصویب قطعنامه بر علیه ایران شود . اما اکنون تصویب قطعنامه برای ادامه تعلیق لازم است که حق وتوی امریکا همیشه می تواند مانع انجام آن شود . یعنی با این بند ایران گروگان امریکا شده است .

پروفسور ظریف هم که اصلا پاسخگو نیست بلکه طلبکار هم هست .

جالب است :

🎖 پس از توافق برجام در سال ۱۳۹۴، دولت حسن روحانی به پاس تلاش‌های تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای، از جمله محمدجواد ظریف، هدایایی به شکل سکه بهار آزادی اهدا کرد.

🪙 جزئیات پاداش‌ها
محمدجواد ظریف به دلیل دریافت نشان درجه یک لیاقت و مدیریت، طبق آیین‌نامه رسمی دولت، ۱۰۰ سکه بهار آزادی دریافت کرد.
به قیمت الان یعنی هفت و نیم میلیارد تومن.

سایر اعضای تیم مذاکره‌کننده نیز بسته به درجه نشان دولتی‌شان، بین ۵۰ تا ۷۵ سکه دریافت کردند.

مجموع کل سکه‌های اهداشده به اعضای تیم مذاکره‌کننده حدود ۷۵۰ سکه بود.
به قیمت الان یعنی بیش از ۵۶ میلیارد تومن

******

سوال : با توجه به این که هم اکنون هم ایران تحت شدیدترین تحریم ها قرار دارد آیا مکانیسم ماشه در عمل موثر خواهد بود؟

🔍 سؤال بسیار مهمی است! با توجه به اینکه ایران هم‌اکنون تحت تحریم‌های شدید یک‌جانبه آمریکا و برخی کشورهای غربی قرار دارد، ممکنه این تصور پیش بیاد که مکانیسم ماشه دیگر اثر عملی ندارد. اما واقعیت کمی پیچیده‌تره:

### ⚠️ تفاوت تحریم‌های فعلی با مکانیسم ماشه
– تحریم‌های فعلی عمدتاً یک‌جانبه هستند (مثل تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا).
– مکانیسم ماشه باعث بازگشت تحریم‌های چندجانبه سازمان ملل می‌شود که الزام‌آور برای همه کشورها هستند، حتی چین و روسیه.

### ✳️ اثرات عملی مکانیسم ماشه در شرایط فعلی
– مشروعیت بین‌المللی تحریم‌ها افزایش می‌یابد؛ یعنی کشورهایی که تاکنون با ایران همکاری می‌کردند (مثل چین یا هند)، ممکنه مجبور به کاهش روابط شوند.
– تحریم‌های تسلیحاتی و موشکی به‌طور رسمی بازمی‌گردند؛ حتی اگر در عمل قبلاً هم اعمال شده باشند، این بار با پشتوانه حقوقی سازمان ملل خواهند بود.
– نهادهای ایرانی دوباره در لیست سیاه سازمان ملل قرار می‌گیرند**؛ این یعنی محدودیت‌های شدیدتر در سفر، تجارت، و تعاملات مالی جهانی.
– **اثر روانی و سیاسی آن بسیار بالاست؛ سرمایه‌گذاران خارجی، شرکت‌های بین‌المللی و حتی کشورهای همسایه ممکنه از ترس تبعات حقوقی عقب‌نشینی کنند.

🧠 تحلیل نهایی
درسته که ایران همین حالا هم تحت فشار اقتصادی شدیده، اما فعال شدن مکانیسم ماشه می‌تونه:
– دست ایران را در مذاکرات دیپلماتیک ببنده
– انزوای سیاسی و اقتصادی را تشدید کنه
– و حتی زمینه‌ساز اقدامات تلافی‌جویانه یا خروج ایران از پیمان‌های بین‌المللی بشه.

با همه آنچه گفته شد تردیدی وجود ندارد که ملت بزرگ ایران اسلامی این گردنه را نیز با اتکال به قدرت لایزال الهی و با ایستادن بر پای خود پشت سر خواهد گذاشت.

تصویر یادداشت از : sharghdaily.com