مردم گرایی
مردم گرایی
اله مراد سیف
متن :
- ولْیَکُنْ أَحَبَّ اَلْأُمُورِ إِلَیْکَ أَوْسَطُهَا فِی اَلْحَقِّ وَ أَعَمُّهَا فِی اَلْعَدْلِ وَ أَجْمَعُهَا لِرِضَى اَلرَّعِیَّهِ فَإِنَّ سُخْطَ اَلْعَامَّهِ یُجْحِفُ بِرِضَى اَلْخَاصَّهِ وَ إِنَّ سُخْطَ اَلْخَاصَّهِ یُغْتَفَرُ مَعَ رِضَى اَلْعَامَّهِ (نامه ۵۳)
ترجمه :
باید محبوب ترین کارها نزد تو سازگارترینِ آنها با حق، و گسترده ترینِ آنها در عدالت، و فراگیرترینِ آنها در جلب رضایت مردم باشد; چه، نارضایتیِ عموم مردم، رضایت خواص را بى اثر سازد در حالى که از نارضایتیِ خواص، در برابر رضایت عموم مردم مى توان چشم پوشید.
استنتاج کلی :
حاکم اسلامی می باید توجه به مصالح عمومی در همه تصمیمات را نصب العین خود قرار داده ، گروههای ذی نفوذ را که سعی دارند بر تصمیمات دولتی به سود خود اثرگذار باشند ناامید سازد . نارضایتی این قشر در برابر رضایت عمومی اهمیتی نداشته و لذا نباید مورد توجه حاکم اسلامی باشد.
سیاست های اقتصادی مرتبط : :
- سنجش و ارزیابی هزینه ها و فایده های اجتماعی طرح ها و پروژه های عمرانی با لحاظ شاخص رضایت عمومی
- سیاستگذاری اقتصادی در جهت دستیابی به سطح بالاتر رضایتمندی عمومی.
- اولویت دادن به طرح های اقتصادی عام المنفعه با پوشش اجتماعی فراگیرتر .
متن :
- و انما عمودالدین و جماع المسلمین، و العُده للاعدأ، العامه من الامَّه، فلیکن صفوک لهم، و میلک معهم(نهجالبلاغه/ ۹۹۶)
ترجمه :
بیتردید ستون دین و مایه اجتماع مسلمانان و فراهم آورنده وسایل برای روبرو شدن با دشمنان، همان توده امتن : د، پس باید که میل تو به جانب ایشان باشد و رضای آنان را به چنگ آوری.
استنتاج کلی :
مردم گرایی در هدف گذاری اقتصاد و محور بودن مردم در اجرای برنامه های اقتصادی به گونه ای که مردم را هم ابزار توسعه و هم هدف توسعه تعریف کند از ویژگی های منحصر بفرد سیاست علوی است .
سیاست های اقتصادی مرتبط : :
- تاکید بر عمومی سازی مردم گرا به جای خصوصی سازی خاص گرا.
- پر رنگ کردن جایگاه مردم در برنامه ریزی توسعه.
- شفاف کردن و پررنگ کردن نقش مردم در اجرای برنامه های توسعه .
متن :
- وَ لَیْسَ أَحَدٌ مِنَ اَلرَّعِیَّهِ أَثْقَلَ عَلَى اَلْوَالِی مَئُونَهً فِی اَلرَّخَاءِ وَ أَقَلَّ مَعُونَهً لَهُ فِی اَلْبَلاَءِ وَ أَکْرَهَ لِلْإِنْصَافِ وَ أَسْأَلَ بِالْإِلْحَافِ وَ أَقَلَّ شُکْراً عِنْدَ اَلْإِعْطَاءِ وَ أَبْطَأَ عُذْراً عِنْدَ اَلْمَنْعِ وَ أَضْعَفَ صَبْراً عِنْدَ مُلِمَّاتِ اَلدَّهْرِ مِنْ أَهْلِ اَلْخَاصَّهِ (نامه ۵۳)
ترجمه:
هیچیک از افراد ملت برای دولت در هنگام رفاه و راحتی پرخرجتر، و در هنگام حوادث کمفایدهتر… و در ناراحتیهای روزگار ناشیکباتر از خواص نیست.
استنتاج کلی ::
حکومت علوی نباید محور توجه خود را وضعیت خواص قرار دهد و این قشر نباید در اولویت برنامه های دولت باشد .بعلاوه امتیاز زدایی از خواص برای ایجاد زمینه بهره مندی بیشتر عامه از امکانات عمومی از برنامه های مهم دولت اسلامی باید باشد.
سیاست های اقتصادی مرتبط : :
- پرهیز از محور قرار دادن منافع خواص در برنامه ها طرح ها و برنامههای اقتصادی دولت .
- شناسایی زمینه های بهره مندی ویژه خواص و تلاش برای امتیاز زدایی از آنها.
- ارزیابی هزینه – فایده عمومی فعالیت ها و برنامه های اقتصادی دولت با ملاحظه دادن وزن بیشتر به گروههای پایین درآمدی .
متن :
- وَ إِنَّمَا عِمَادُ اَلدِّینِ وَ جِمَاعُ اَلْمُسْلِمِینَ وَ اَلْعُدَّهُ لِلْأَعْدَاءِ اَلْعَامَّهُ مِنَ اَلْأُمَّهِ فَلْیَکُنْ صِغْوُکَ لَهُمْ وَ مَیْلُکَ مَعَهُمْ (نامه ۵۳)
ترجمه :
و همانا آنان که دین را پشتیبانند ، و موجب انبوهی مسلمانان ،و آماده پیکار با دشمنان، عامه مردمانند. پس باید گرایش تو به آنان بود و میلت به سوی ایشان.
استنتاج کلی :
توجه اصلی و گرایش دولت اسلامی به عامه مردم بوده و آنان را پشتوانه اصلی نظام می داند .لذا سیاست ها و برنامه های اقتصادی را نیز در این جهت باید تنظیم و اجرا نماید .
سیاست های اقتصادی مرتبط : :
- مردم گرایی در سیاست های اقتصادی توسعه و پرهیز از دادن امتیازات اقتصادی به خواص
- تامین عدالت مالیاتی در جهت بهره مندی بیشتر عامه مردم از مالیات بر مرفهین.
- توجه با تامین نیازهای پایه در اقشار متوسط به پایین و اطمینان از مناسب بودن وضعیت معیشتی آنان.
متن :
- وَ لاَ تُرَوِّعَنَّ مُسْلِماً وَ لاَ تَجْتَازَنَّ عَلَیْهِ کَارِهاً وَ لاَ تَأْخُذَنَّ مِنْهُ أَکْثَرَ مِنْ حَقِّ اَللَّهِ فِی مَالِهِ (نامه ۲۵)
ترجمه :
(آن را براى کسى مىنوشت که به گرفتن زکاتش مىفرستاد.) زنهار، مسلمانى را مترسانى و اگر خود نخواهد به سراغش مروى و بیش از آنچه حق خداوند است، از او مستانى.
استنتاج کلی :
مدارا با مردم در مالیات ستانی موجب تشویق مردم در همکاری داوطلبانه با دولت در این زمینه خواهد شد و خود از عوامل تقویت کننده فرهنگ مالیاتی و تصحیح کننده رفتار مالیاتی مردم است .
سیاست های اقتصادی مرتبط : :
- منع بکارگیری ابزار تهدید در مالیات ستانی از جانب ممیزین مالیاتی .
- مراعات وضعیت مالیات دهندگان توسط ممیزین مالیاتی.
- توجه دادن ممیزین مالیاتی به عدم اجحاف با مالیات دهندگان.