نظارت و بازرسی
نظارت و بازرسی
اله مراد سیف
متن :
- وَ اِعْلَمْ مَعَ ذَلِکَ أَنَّ فِی کَثِیرٍ مِنْهُمْ ضِیقاً فَاحِشاً وَ شُحّاً قَبِیحاً وَ اِحْتِکَاراً لِلْمَنَافِعِ وَ تَحَکُّماً فِی اَلْبِیَاعَاتِ وَ ذَلِکَ بَابُ مَضَرَّهٍ لِلْعَامَّهِ وَ عَیْبٌ عَلَى اَلْوُلاَهِ فَامْنَعْ مِنَ اَلاِحْتِکَارِ فَإِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ ص مَنَعَ مِنْهُ وَ لْیَکُنِ اَلْبَیْعُ بَیْعاً سَمْحاً بِمَوَازِینِ عَدْلٍ وَ أَسْعَارٍ لاَ تُجْحِفُ بِالْفَرِیقَیْنِ مِنَ اَلْبَائِعِ وَ اَلْمُبْتَاعِ فَمَنْ قَارَفَ حُکْرَهً بَعْدَ نَهْیِکَ إِیَّاهُ فَنَکِّلْ بِهِ وَ عَاقِبْهُ فِی غَیْرِ إِسْرَافٍ (نامه ۵۳)
ترجمه :
با این همه بدان که در بسیارى از ایشان، تنگ چشمىِ آشکار و بخل زننده و احتکار منافع و نرخ گذارىِ خودسرانه در فروش وجود دارد که ضرر و زیانى است براى مردم و ننگى است براى زمامداران. پس احتکار را جلو گیر که رسول خدا ـ درود و سلام خداوند بر او و خاندانش ـ جلوى آن را مى گرفت،و بدان که خرید و فروش باید آسان، بر اساس موازینِ داد و به نرخى منصفانه باشد که به هیچ یک از فروشنده و خریدار زیان وارد نیاید، و اگر کسى پس از اخطار و نهىِ تو باز احتکار ورزید، کیفرش ده و عادلانه عقوبتش کن.
استنتاج کلی :
بازار و بخش خصوصی در کار خود آزاد بوده و در عین حال تحت نظارت مستقیم دولت عمل می کند . این نظارت برای اطمینان از تامین شرایط عادلانه برای هر دو طرف عرضه کننده تقاضا کننده ضروری است . همچنین وضع مقررات عادلانه تجاری و تعزیر متخلفین از الزامات نظارت دولت است .
سیاست های اقتصادی مرتبط :
- وضع مقررات عادلانه بر اساس مصالح طرفین عرضه کننده و تقاضا کننده.
- نظارت عالیه هدفمند و قوی دولت برای هدایت فعالیت های تجاری در جهت مصالح تولید کننده و مصرف کننده.
- برخورد قاطع ، به موقع و بازدارنده حکومتی با متخلفین (بویژه با احتکارگران).
متن :
- ثم لا تدع ان یکون لک علیهم عیون من اهل الامانه والقول بالحق عند الناس(نامه ۵۳ (.
ترجمه :
(سپس رفتار کارگزارانت را بررسی کن) و جاسوسانی راستگو و وفا پیشه بر آنان بگمار که مراقبت و بازرسی پنهانی تو از کار آنان سبب امانت داری و مهربانی با رعیت خواهد بود .)
استنتاج کلی :
وظیفه نظارتی دولت اسلامی اقتضا دارد که از طریق یک دستگاه نظارتی سالم ، یک مراقبت دائمی بر کارگزاران وجود داشته باشد و گزارش آن مرتب به اطلاع عموم رسانیده شود.
سیاست های اقتصادی مرتبط :
- سالم سازی دستگاه نظارتی برای افزایش اثر بخشی آن .
- مراقبت دائمی از کارگزاران و دادن گزارش آن به مردم برای افزایش اعتماد عمومی به حکومت .