سه گانه ناممکن و شرایط جنگ اقتصادی

مجید قاسمی  /  ما در جنگ اقتصادی هستیم. همه باید همکاری کنند، هر کسی امکانی در اختیار دارد، باید مسئولانه به هموطن خود خدمت کند. به گزارش روابط عمومی بانک پاسارگاد، دکتر مجید قاسمی مدیرعامل بانک پاسارگاد در مراسم نهمین دوره جایزه ملی مدیریت مالی ایران و دوازدهمین کنفرانس حسابداران و مدیران مالی که در تاریخ ۶ اسفند ۱۳۹۷ در سالن اجاس سران کشورهای اسلامی برگزار شد، ضمن اشاره به شرایط کنونی اقتصادی کشور گفت: امروز وضعیت اقتصاد کشور به گونه ای است که سؤالات زیادی در خصوص شرایط کنونی اقتصاد و آینده ی آن برای بنگاه های اقتصادی و غیراقتصادی، به دلیل تأثیرپذیری بالای آنها ایجاد شده است. مهم ترین بحثی که در این رابطه باید به آن توجه شود سیاست ارزی کشور است. به ویژه با توجه به شرایطی که می بینید بانک مرکزی برای اتخاذ تصمیات اقتصادی یا تجاری کشور چگونه تحت فشار قرار می گیرد و سیاست ارزی کشور که باید مستظهر به سیاست های تجاری و سیاست های تولید ملی باشد، به نوعی اینگونه تضعیف می شود. وی ادامه داد: از طرفی این پدیده ی منحوس بدون انتقال ارز، ارز متقاضی و برات بدون تعهد، بعد از اتمام جنگ تحمیلی وارد حوزه تجارت کشور شده است. به گونه ای که هرگونه امکانی را برای برنامه ریزی و سیاست گذاری منسجم ارزی مختل می کند. همانطور که اخیراً نیز ریاست سازمان توسعه تجارت اعلام کرد از حدود ۳۳ میلیارد دلار صادراتی که در همین دوره ی کوتاه انجام شده است، تنها ۱۰ میلیارد دلار ارز وارد کشور شده است.مدیرعامل بانک پاسارگاد تشریح کرد: مقررات همه ی کشورها ناظر بر این است که عایدات صادرات باید به کشور برگردد. صادرکننده باید نشان دهد که چگونه صادرات را انجام داده و چگونه آنچه که حاصل شده است را وارد کشور کرده است. در کشور ما مباحثی مطرح شده است به نام بدون انتقال ارز که در مقاطع مختلف هم نام آن را عوض می کنیم؛ یا ارز متقاضی یا برات بدون تعهد. این ها از کجا تأمین می شود؟ بنده گزارشی را مطالعه کردم که متأسفانه تجهیزات پزشکی در همین چهارچوب بدون انتقال ارز، به دلیل ناچاری با ارز ۳۳ هزار تومان وارد کشور شد. آیا این قابل انجام است؟ آیا واقعاً می شود خدمات اولیه و روزانه ی مردم را ارایه کرد؟ حتی مواردی داریم که دلار با قیمت بیشری برای بعضی از تجهیزات لوکسی که در کشور استفاده می شود، از محل بدون انتقال ارز وارد شده است. بدون انتقال ارز به چه معناست؟ مگر به غیر از ارزی است که ما مرتب مجبور می شدیم به بازار تزریق کنیم برای آنکه جلوی افزایش نرخ ارز را از طریق بدون انتقال ارز بگیریم؟ بدون انتقال ارز نوعی ابزار برای پولشویی است. بدون انتقال ارز، متأسفانه نوعی ابزار است برای خروج ارز غیرمجاز، اگر به آن قاچاق ارز نگوییم. چرا ما باید چنین عارضه بیماری زایی را در اقتصاد خود تحمل کنیم؟ بعد هم از بانک مرکزی انتظار داشته باشیم که بتواند بازار را کنترل کند.وی خاطرنشان کرد: رییس کل بانک مرکزی آخر هفته گذشته یک یادداشتی نوشتند که آنچه به عنوان مبادلات ارزی در دولت تصویب شده است، دلیل فشار بر نرخ ارز است. یعنی بانک مرکزی که باید مغز متفکر صاحب اختیار باشد، برای آنکه بتواند بازار را تنظیم کند، با محذوراتی تحت فشار است که ما از آن این انتظارات را داریم. قاسمی ادامه داد: در دوره مدیریت قبل نیز متأسفانه هر چه در وزارت صمت، مهر ارز مبادله ای می خورد، در بانک مرکزی تبدیل به بدون انتقال ارز می شد که خود خبط بزرگی است. در حال حاضر عزیز فرهیخته ای در بانک مرکزی، به لحاظ آنکه اقتصاد خوانده است، می داند که چه می خواهد و ما باید به او کمک کنیم. به این دلیل این موضوع را مطرح می کنم که بیشرین ضربه های نوسانات ارزی به بخش مالی بنگاه ها برمی گردد و مدیران مالی در بنگاه ها حتی می توانند برای هفته و سال آتی برنامه ریزی کنند. مدیرعامل بانک پاسارگاد تأکید کرد: وضعیتی که در حال حاضر وجود دارد به دلیل فشارهایی که هست، هنوز نمی تواند وضعیت مطلوب سیاست ارزی محسوب شود. نظریه ای به نام سه گانه ناممکن یا سه گانه منحوس و غیرمقدس وجود دارد که از اواخر سال ۱۹۹۰ به عنوان تئوری حاکم بر تعیین اقتصاد پولی کشورها نقش بازی می کند. بر این اساس، از این سه مورد، بیشتر از دو مورد را نمی توان انتخاب کرد و امکان انتخاب هر سه نیست؛ اول آنکه ما پول مستقل ملی داشته باشیم. یعنی ریال داشته باشیم یا نه، برخی کشورها از پول ملی خود صرف نظر کرده مثلاً با دلار یا پوند کار می کنند و ممکن است کشوری این انتخاب را داشته باشد. دوم، ثبات ارزش برابری پول ملی در برابر ارزهای خارجی و سوم آزادی ورود و خروج ارز. وی ادامه داد: از این سه مورد، ما می توانیم پول مستقل ملی نداشته باشیم و با این شرایطی که داریم و به خصوص با بحث های تحریم، اتفاقا ضرورت داشن پول ملی مستقل بیشر احساس می شود. در حال حاضر ما با برخی از کشورها قرار می گذاریم که با ریال خودمان یا با پول آنها با یکدیگر مبادله کنیم، به دلیل اینکه در تحریم ها اجازه نداریم از طریق دلار عمل کنیم. همین طور در خصوص یورو نیز، اروپایی که این همه تظاهر به همکاری می کند، محدودیت های جدی داریم. از دو مورد باقیانده که یکی ثبات ارزش پول ملی و بحث دیگر آزادی ورود و خروج ارز است نیز باید یکی را انتخاب کنیم. آیا ما می توانیم آزادی ورود و خروج ارز را تأمین کنیم و آیا شرایط ما چنین امکانی را فراهم می کند؟ بنابراین از دوتای باقیانده فقط می توانیم ثبات را انتخاب کنیم.مجید قاسمی تشریح کرد: در پاسخ به عزیزانی که می گویند نیما جوابگو نیست، باید بگوییم که بله، نیما مشکلاتی دارد. حالا شما یک سیستمی پیشنهاد دهید. وقتی رییس بانک مرکزی شما را دعوت می کند و با کمال تواضع در حالی که از نظر حاکمیتی، رییس بانک مرکزی می تواند احکامی را صادر کند که می تواند بسیار ایذایی باشد، برای کسانی که مشکل و مانع در راه سیاست های ارزی ایجاد می کنند. با این حال از شما خواهش می کند اگر ارز می خواهید بیاورید، بیاورید، کالا می خواهید بیاورید، بیاورید، البته نه هر کالایی را، صرفا کالایی که کشور می گوید، بیاورید. وی با اشاره به شرایط حاکم در زمان جنگ ادامه داد: نیازهای کشور را در زمان جنگ یادتان باشد. آن زمان که من مسئولیت نظارت ارز بانک مرکزی را داشتم و بعد از آن مسئول بانک مرکزی شدم، ما یک کارخانه صابون سازی در خرمشهر داشتیم. اولین هفته آن صابون سازی را بمباران کردند. ما حتی در خصوص مواد شوینده در کشور کمبود داشتیم. من نمی گویم که آن روزها باید تکرار شود، ما در جنگ اقتصادی هستیم. همه باید همکاری کنند هر کسی امکانی در اختیارش است باید این امکان را پاسخگو باشد، برای اینکه به هموطن خود خدمت کند. وی تشریح کرد: بنابراین می ماند داشن پول ملی مستقل و ثبات ارزش برابری پول ملی. این اقتصاد پولی حاکم بر کشورهاست. بیش از نود درصد کشورها پولشان تثبیت شده است. یورو ارز تثبیتی است کسی شاید باور نکند اما یورو شناور نیست تثبیت شده است. برخی می گویند کشورهای کمونیستی تثبیت می کنند. پس چرا پول شوروی و روسیه امروزی شناور است؟ ثروت و دارایی کشورهای کویت، قطر، عربستان، امارات، اردن، کشورهای داخل حوزه ی یورو با همدیگر، همه پولشان تثبیتی است؛ چرا ما از این واقعیت علمی و اقتصادی این گونه روی گردان هستیم و نسبت به آن رویکرد مثبت نشان نمی دهیم و به بانک مرکزی کمک نمی کنیم که بتواند این شرایط سخت را پشت سر بگذارد؟ می بینید علی رغم دخالت نیروی انتظامی و برخوردهای انتظامی و به رغم همه ی تلاش هایی که بانک مرکزی می کند، باز هم با برخی از نوسانات مواجه می شویم.

نقل شده از : روزنامه ابرار اقتصادی شنبه ۱۱ اسفند ۹۷

پاسخ دهید

Your email address will not be published. Required fields are marked *